Sharenting

Czym charakteryzuje się sharenting?

Charakterystyka sharentingu

Sharenting to określenie powstałe z połączenia angielskich słów „share” – dzielić się oraz „parenting” – rodzicielstwo. Odnosi się do regularnego publikowania przez rodziców w Internecie, szczególnie w mediach społecznościowych, informacji, zdjęć i nagrań dotyczących życia dziecka. Mogą to być materiały przedstawiające codzienne sytuacje, rodzinne uroczystości, wakacje, osiągnięcia dziecka czy ważne wydarzenia z jego życia. Czasami rodzice publikują również treści przedstawiające dzieci w sytuacjach specjalnie aranżowanych, których celem jest rozbawienie odbiorców lub uzyskanie większego zainteresowania. Samo dzielenie się doświadczeniami rodzinnymi nie musi być problemem, jednak znaczenie ma skala publikowania, rodzaj udostępnianych treści oraz uwzględnianie potrzeb i praw dziecka.

Czynniki sprzyjające nadmiernemu publikowaniu treści o dziecku

Publikowanie informacji o dziecku może pełnić dla rodzica różne funkcje. Może być sposobem dzielenia się radością, podtrzymywania kontaktu z bliskimi, dokumentowania ważnych wydarzeń czy poszukiwania wsparcia i poczucia przynależności do społeczności innych rodziców. Media społecznościowe mogą również wzmacniać potrzebę uzyskiwania reakcji odbiorców, aprobaty i zainteresowania, przez co stopniowo zwiększa się liczba publikowanych materiałów. Z perspektywy relacyjnej istotne jest, aby potrzeby rodzica nie przesłaniały podmiotowości dziecka. Dziecko jest odrębną osobą, która wraz z rozwojem kształtuje własną tożsamość, autonomię i granice prywatności. Rozsądne korzystanie z mediów wymaga więc uwzględnienia zarówno potrzeb rodzica, jak i prawa dziecka do zachowania przestrzeni, nad którą w przyszłości będzie mogło samodzielnie decydować.

Rozpoznanie problematycznego sharentingu

Nie każde publikowanie zdjęć dziecka można uznać za zachowanie problematyczne. Istotne znaczenie ma przede wszystkim charakter udostępnianych materiałów, ich częstotliwość, zakres odbiorców oraz to, czy rodzic uwzględnia perspektywę i dobro dziecka. Szczególnej ostrożności wymagają treści zawierające informacje dotyczące zdrowia, szkoły, miejsca zamieszkania, codziennych aktywności, trudności emocjonalnych, sytuacji rodzinnych lub innych sfer życia, które dziecko może w przyszłości uznać za prywatne. Wraz z rozwojem dziecka warto stopniowo włączać je w podejmowanie decyzji dotyczących własnego wizerunku i informacji na swój temat. Znaczenie ma także refleksja rodzica nad własną motywacją do publikowania, zwłaszcza gdy potrzeba dzielenia się treściami staje się ważniejsza niż komfort i granice dziecka.

Funkcjonowanie dziecka w warunkach nadmiernej ekspozycji w sieci

Dziecko nie zawsze ma możliwość zrozumienia, kto zobaczy publikowane materiały, w jaki sposób mogą zostać wykorzystane oraz jak długo mogą pozostać dostępne w Internecie. W młodszym wieku nie jest również zdolne do świadomego podejmowania decyzji dotyczących swojej cyfrowej obecności. Nadmierne dokumentowanie życia dziecka może sprawić, że jego doświadczenia zostają przedstawione publicznie zanim będzie ono mogło samodzielnie określić, co chce zachować dla siebie. Szczególne znaczenie ma sposób przedstawiania dziecka – publikowanie treści zawstydzających, ośmieszających, intymnych lub pokazujących jego trudności może wpływać na poczucie własnej wartości i sposób, w jaki dziecko doświadcza własnych granic. Z perspektywy rozwoju ważne jest, aby rodzic stopniowo przekazywał dziecku możliwość decydowania o sobie, zamiast traktować jego wizerunek jako własność, którą można dowolnie dysponować.

Konsekwencje nadmiernego sharentingu

Nieprzemyślane publikowanie informacji i materiałów dotyczących dziecka może prowadzić do naruszenia jego prywatności oraz utraty kontroli nad własnym wizerunkiem. Treści zamieszczone w Internecie mogą zostać zapisane, skopiowane lub rozpowszechnione poza pierwotnym gronem odbiorców, a ich wykorzystanie może być trudne do przewidzenia. Dziecko może w przyszłości doświadczać wstydu, zakłopotania lub złości, gdy odkryje, że prywatne wydarzenia z jego życia zostały wcześniej udostępnione innym osobom. W niektórych sytuacjach materiały mogą również stać się źródłem cyberprzemocy lub zostać wykorzystane przez osoby trzecie w sposób sprzeczny z intencjami rodziców. Ryzyko dotyczy także tzw. cyfrowego kidnapingu, czyli nieuprawnionego wykorzystywania wizerunku dziecka przez osoby obce. Szczególnie istotne jest więc unikanie publikowania treści intymnych, kompromitujących oraz szczegółowych informacji pozwalających na identyfikację lub śledzenie dziecka.

Bezpieczne korzystanie z mediów społecznościowych przez rodziców

Odpowiedzialne korzystanie z mediów społecznościowych wymaga przede wszystkim uwzględniania podmiotowości dziecka, jego godności i prawa do prywatności. Jeśli rodzic chce podzielić się ważnym wydarzeniem z życia rodziny, może ograniczyć ilość informacji umożliwiających identyfikację dziecka, nie publikować jego danych ani szczegółów dotyczących miejsca pobytu i codziennego planu dnia, a także rozważyć przedstawienie dziecka w sposób, który nie pozwala na łatwe rozpoznanie jego twarzy. Pomocne może być również ograniczenie grona odbiorców oraz unikanie publikowania materiałów dotyczących sytuacji intymnych, trudnych lub potencjalnie zawstydzających. Wraz z rozwojem dziecka warto konsultować z nim planowane publikacje i respektować jego sprzeciw. Takie podejście wspiera rozwój autonomii, uczy szacunku do własnych i cudzych granic oraz pokazuje, że bliskość i dzielenie się ważnymi doświadczeniami nie muszą oznaczać rezygnacji z prywatności.

Autor: prof. ucz. dr n. społ. Sylwester Bębas – psychoterapeuta

Więcej nt. sharentingu w audycji:

Udostępnij post: