Media społecznościowe dają możliwość realizowania różnych potrzeb np. autoprezentacji, kontaktu z innymi ludźmi, rozrywki, dają szansę rozwijania kontaktów i lepszego funkcjonowania na poziomie międzyosobowym, grupowym i społecznym. To sprawia, że są one niezwykle atrakcyjne. Są także znakomitym narzędziem publikacji wiadomości i informacji, użytkownicy mają możliwość zamieszczania własnych komentarzy lub uzupełnień do opublikowanych treści, sam zaś komunikat wygenerowany przez jedną osobę może zostać podchwycony przez innego członka społeczności i przekazany dalej, potencjalnie docierając do wielomilionowej liczny użytkowników. To wszystko sprawia, że media społecznościowe stały się atrakcyjniejsze od tradycyjnych mediów, odbierając im tym samym monopol na informację. Najważniejszymi cechami mediów społecznościowych są: dostępność, szybkość, użyteczność i trwałość.
Uzależnienie od mediów społecznościowych pojawia się wtedy, gdy następuje wzrost tolerancji, czyli pojawia się potrzeba spędzania coraz większej ilości czasu na portalu, aby uzyskać ten sam poziom zadowolenia, jednocześnie pojawiają się symptomy odstawienia takie jak: stany lękowe, depresyjne, rozdrażnienie. Sygnałem świadczącym o utracie kontroli na korzystaniem z mediów społecznościowych jest korzystanie z portali w większym wymiarze czasu niż ktoś wcześniej planował. W momencie pojawienia się uzależnienia występuje utrata kontroli czyli niemożność zapanowania nad czasem spędzanym na korzystaniu z portali, porażki doznawane przy próbach ograniczenia lub zaprzestania użytkowania. Ale także o uzależnieniu może świadczyć np. korzystanie z portali mimo problemów wywołanych przez ich użytkowanie, pojawienie się problemów z powodu korzystania z portali czy podporządkowanie tej czynności wszystkich innych aktywności.
W profilaktyce uzależnienia od mediów społecznościowych bardzo ważne są działania rodziców, które powinny polegające na ustaleniu z dzieckiem zasad korzystania z Internetu. Rodzice powinni zadbać o to, by dziecko korzystające z Internetu przestrzegało następujących zasad: najmłodsze dzieci powinny korzystać jedynie z pozytywnych i bezpiecznych treści tj. stron, aplikacji, gier. Czas korzystania z sieci powinien być ograniczony. Zaleca się, by dzieci w wieku wczesnoszkolnym nie korzystały z urządzeń ekranowych dłużej niż dwie godziny dziennie. Dobrym pomysłem jest ustalenie dnia lub dni, np. weekendu, bez Internetu. Dzieciom w wieku przedszkolnym rodzice powinni towarzyszyć podczas korzystania z sieci. Najmłodsze dzieci nie powinny samodzielnie korzystać z wyszukiwarek, portali społecznościowych i innych serwisów dających nieograniczony dostęp do treści tj. zdjęć, filmów, tekstów. Dzieci nie powinny publikować samodzielnie w sieci treści, szczególnie prywatnych informacji, filmów, zdjęć. Rodzice powinni umówić się z dzieckiem, że za każdym razem kiedy trafi na nieodpowiednie treści lub cokolwiek innego je w sieci zaniepokoi, natychmiast o tym poinformuje rodziców.
Ważne jest aby rodzice udostępniali dziecku jedynie pozytywne i bezpieczne treści. Warto przy tym aby zwrócili uwagę na kilka podstawowych kwestii: zasoby internetowe udostępniane dzieciom powinny być wolne od szkodliwych treści, np., erotyki. Rodzice powinni się upewnić, czy nie dają one dostępu do takich treści np. poprzez linki czy bannery. Rodzice powinni udostępniać dzieciom treści z wiarygodnego źródła, stworzone z myślą o młodym odbiorcy. Ważna jest także estetyka, sposób prezentowania informacji, nawigacja po serwisie, grze czy aplikacji, które powinny być przyjazne i zrozumiałe dla dziecka. Udostępniane dzieciom treści powinny łączyć zabawę z edukacją i rozwojem – angażować je w aktywności plastyczne, muzyczne, rozwijać wyobraźnię, poszerzać wiedzę. Rodzice powinni zwrócić uwagę, czy serwis zapewnia ochronę prywatności użytkownika. Kluczowe jest zadbanie o bezpieczeństwo danych i wizerunku dziecka.
Bardzo ważne są także rozmowy z dzieckiem o jego doświadczeniach w sieci. Dobry kontakt z dzieckiem, czas na rozmowę i zainteresowanie jego doświadczeniami są niezwykle ważne dla rozwoju dziecka. Zapewniają mu poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli w świecie dziecka pojawiają się urządzenia elektroniczne i Internet, to ważne, żeby również one były tematem rozmów z nim. Dzięki temu rodzic będzie na bieżąco z doświadczeniami dziecka, pozna jego preferencje, zobaczy efekty jego aktywności online, da mu szansę na pochwalenie się osiągnieciami, które należy zauważać i doceniać. Rozmowa o doświadczeniach online będzie pomocna w zauważeniu niepokojących zdarzeń, również tych związanych z kontaktem z niebezpiecznymi treściami.
Rodzice powinni pamiętać także o odpowiednim skonfigurowaniu ustawienia bezpieczeństwa w urządzeniu. Udostępniając dziecku urządzenie z dostępem do Internetu, należy odpowiednio skonfigurować ich system operacyjny. Jest to dosyć proste i powoduje znaczne ograniczenie dostępu do szkodliwych treści. W przypadku tabletów i smartfonów z systemem Android warto odpowiednio skonfigurować Google Play, przeglądarkę oraz aplikację serwisu YouTube. W nowszych wersjach systemu istnieje także możliwość stworzenia profilu ograniczonego, który będzie stanowił bezpieczną przestrzeń dla dziecka. W celu poprawy bezpieczeństwa dzieci korzystających z Internetu warto zainstalować na urządzeniach, z których korzystają, oprogramowanie do kontroli rodzicielskiej. Programy tego typu dają możliwość filtrowania treści, kontrolowania czasu i aktywności dziecka online itp. Aplikacje tego typu na tablety i smartfony dostępne są w sklepach online właściwych dla danego systemu operacyjnego. Użytkownicy komputerów pobiorą takie programy z sieci lub kupią je w sklepie.
Leczenie osób uzależnionych od Internetu jest trudne ponieważ brakuje państwowych placówek specjalizujących się w pomocy takim osobom, a istniejące ośrodki leczenia uzależnień koncentrują się na alkoholikach i narkomanach. Najważniejsza w walce z uzależnieniem od mediów społecznościowych jest psychoterapia, nurt poznawczo-behawioralny lub psychodynamiczny. Proces leczenia opiera się przede wszystkim na zmianie nawyków korzystania z Internetu, co ma stopniowo przywrócić w życiu pacjenta miejsce na inne, niewirtualne rozrywki, aktywności i relacje. Celem terapii jest identyfikacja problemów, które leżą u podłoża szkodliwego używania czy uzależnienia od mediów społecznościowych.
W profilaktyce, jak i leczeniu dzieci uzależnionych od mediów społecznościowych wskazane są treningi zarządzania czasem oraz kompetencji psychospołecznych, które uczą: radzenia sobie z emocjami i stresem, porozumiewania się i utrzymywania dobrych relacji interpersonalnych, podejmowania decyzji i rozwiązywania problemów, twórczego i krytycznego myślenia, samoświadomości, empatii, asertywności, umiejętności relaksowania się. Wskazane jest także rozwijanie umiejętności wychowawczych rodziców i nauczycieli. Pomocne są także techniki kształtujące nowe zachowania związane z korzystaniem z mediów społecznościowych, takie jak notowanie internetowych aktywności w dzienniku, zmienianie pór korzystania z sieci, czy trening stopniowego wydłużania przerw w dostępie do Internetu. W Internecie działa coraz więcej grup wsparcia dla osób zmagających się z problem uzależnienia od sieci. Niektóre z nich czerpią bezpośrednio z metody 12 kroków, stosowanej do leczenia uzależnień w ośrodkach anonimowych alkoholików. Bardzo pomocna w tym procesie jest stała obecność najbliższych osoby uzależnionej, którzy mają za zadanie pomóc we wzmacnianiu podjętych postanowień i zadbaniu o eliminację nudy w trakcie odstawienia. Warto poszukać nowych zainteresowań lub wrócić do dawnych pasji sprzed uzależnienia od mediów społecznościowych.
Projekt strony internetowej Biznes HERO
© 2024. All Rights Reserved.
